İşadamları, yöneticiler ve kamuoyunda tanınan kişiler son dönemde sosyal medya üzerinden yürütülen sahte hesap, sahte kimlik ve itibarsızlaştırıcı içerik girişimleriyle karşı karşıya kalabiliyor.
Özellikle gerçek bir kişinin adı veya farklı bir kimlik kullanılarak açılan hesaplardan yapılan paylaşımlar; hedef alınan kişi hakkında gerçeğe aykırı, doğrulanmamış veya manipülatif bir algı oluşturulmasına neden olabiliyor.
Bu tür durumlarda yalnızca paylaşımı yapan hesabın kapatılması yeterli olmayabilir. Hesabın kim tarafından oluşturulduğu, hangi IP adreslerinden kullanıldığı, hangi hesaplarla bağlantı kurduğu, paylaşımların hangi tarihlerde yapıldığı ve içeriklerin başka hesaplar tarafından nasıl yayıldığı teknik olarak araştırılabilir.
SAHTE HESAP VARSA DELİLLER KAYBOLMADAN HAREKETE GEÇİLMELİ
Bir kişi sahte hesap üzerinden hedef alındığını düşünüyorsa;
- Hesabın ve paylaşımların ekran görüntülerini almalı,
- Paylaşım tarih ve saatlerini kaydetmeli,
- Hesap kullanıcı adı ve profil bağlantısını muhafaza etmeli,
- Paylaşım, yorum, alıntı ve etiketleri belgelemeli,
- Mümkünse noter veya güvenilir dijital tespit yöntemleriyle içeriği kayıt altına almalı,
- Gerekli görülmesi halinde savcılığa suç duyurusunda bulunmalıdır.
Özellikle sosyal medya içerikleri sonradan silinebileceği için ilk aşamadaki dijital delil tespiti büyük önem taşıyor.
“KİM YAPIYOR?” SORUSUNUN CEVABI TEKNİK İNCELEMEYLE ARANMALI
Sahte bir hesabın arkasındaki kişinin kim olduğu yalnızca profil fotoğrafına, kullanılan isme veya takipçi listesine bakılarak kesin olarak söylenemez.
Bu nedenle kişilerin doğrudan suçlanması yerine;
IP kayıtları, hesap erişim bilgileri, cihaz kayıtları, zaman çizelgesi, bağlantılı hesaplar ve diğer dijital deliller üzerinden soruşturma yapılması gerekir.
İTİBARSIZLAŞTIRMA İDDİASI CİDDİ BİR HUKUKİ MESELEDİR
Bir kişi hakkında gerçek dışı isnatların sistematik biçimde yayılması halinde olayın niteliğine göre hakaret, kişilik haklarının ihlali, özel hayatın ihlali veya başka hukuki ve cezai sorumluluklar gündeme gelebilir. Ancak hangi hukuki düzenlemenin uygulanacağı, paylaşımın içeriğine, kullanılan ifadelerin niteliğine, paylaşımın kim tarafından ve hangi amaçla yapıldığına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “sahte hesap var” iddiasıyla yetinmek yerine, hesabın arkasındaki kişinin ve paylaşım zincirinin somut dijital delillerle ortaya çıkarılması gerekiyor.
Sahte isimlerin arkasına saklanarak gerçek kişileri hedef alan sosyal medya paylaşımları karşısında en önemli unsur, iddia değil delildir.
Not: Görseldeki belirli hesabın arkasında kimin bulunduğu veya organize bir operasyon yürütüldüğü, yalnızca ekran görüntüsünden kesin olarak söylenemez; bu tür ifadelerin haber metninde “iddia”, “şüphe” ve “araştırılması gereken husus” olarak aktarılması hukuken daha güvenli olur.
